به گزارش خبرنگار خبرگزاري رسا، پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامي به منظور آشنايي بيشتر انديشمندان و مراکز علمي و پژوهشي با انديشه‌ها و نوآوري‌هاي فقهي و اصولي حضرت‌ آيت‌الله فاضل لنکراني(ره)، همايشي را با عنوان «بررسي شيوه استنباط و نوآوري‌هاي فقهي حضرت آيت‌الله فاضل لنکراني»، بيستم خردادماه، در مرکز همايش‌هاي دفتر تبليغات اسلامي در قم برگزار کرد.

در اين همايش حجت‌الاسلام سيد حسن رباني، رييس دفتر تبليغات اسلامي، حجت‌الاسلام احمد مبلغي، رييس پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامي، حجت‌الاسلام و المسلمين محمدجواد فاضل لنکراني، يادگار آن مرجع تقليد، آيت‌الله مقتدايي، مدير حوزه علميه قم و حجت‌الاسلام والمسلمين سيد هاشم حسيني بوشهري، عضو شوراي عالي حوزه علميه قم به سخنراني پرداختند.
همچنين ميزگردي با حضور حجج اسلام مرتضوي، علي‌دوست، ملکي و اسلامي برگزار شد.
در ابتداي اين همايش حجت‌الاسلام سيد حسن ربّاني، رييس دفتر تبليغات اسلامي حوزه علميه قم شخصيت‌هاي علمي را از سرمايه‌هاي علمي کشور خواند و گفت: تجليل و تکريم اين علما و دانشمندان نمي‌تواند به نظام سنتي متعارف در حوزه علميه محدود باشد و بايستي با برگزاري نشست‌هاي علمي، جايگاه علمي آن فرزانگان را احيا کنيم.
وي در ادامه افزود: دفتر تبليغات اسلامي افتخار دارد که نخستين سلسله از اين جلسات را با نام مرجع عاليقدر، حضرت آيت‌الله فاضل لنکراني برگزار كرده است.
حجت‌الاسلام سيد حسن رباني، درس خارج حضرت آيت‌الله فاضل لنکراني را از برجسته‌ترين دروس خارج حوزه علميه خواند و اظهار داشت: پيش از پيروزي انقلاب اسلامي، آراي فقهي آن مرجع فقيد تکيه‌گاهي براي حوزه علميه و طلاب و فضلا در دوران غربت انديشه‌هاي حضرت امام خميني(ره) بود.
سپس حجت‌الاسلام احمد مبلغي، رييس پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامي با ا شاره به برگزاري نخستين آيين نکوداشت علمي علماي دين با نام حضرت آيت‌الله فاضل لنکراني از سوي دفتر تبليغات اسلامي گفت: انديشه‌هاي فقهي و اصولي آن مرجع فقيد، سرمايه علمي طلاب و فضلاي حوزه‌هاي علميه است.
وي با اشاره به ويژگي‌هاي علمي آن مرجع عاليقدر تصريح كرد: ايشان به سادگي از نص نمي‌گذشتند و با درنگ و با هوش، از نص اظهار نظر مي‌کردند.
رييس پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامي با اشاره به مصاديق اين ويژگي برجسته افزود: براي مثال مي توان به نظر آن مرجع تقليد اشاره كرد كه انعقاد اطلاق با وجود نصّ، اعتباري ندارد. همچنين ايشان معتقد بودند که نص يا بر خلاف ظاهر کتاب است، يا بر خلاف يک قاعده فقهي است، يا بر خلاف حکم عقل است، که در دو صورت نخست نص رجحان دارد؛ ولي در مورد سوم تأمل کرده و رجحان را با حکم عقل مي‌دهد.
اين استاد دروس خارج حوزه علميه قم در پايان ابراز كرد: حوزه، نظام و نسل امروز نيازمند شخصيت علمي، انقلابي و اخلاقي حضرت آيت‌الله فاضل لنکراني است و ايشان در هر مناسبت انقلابي، پشتوانه نظام اسلامي بود.
در ادامه حجت‌الاسلام والمسلمين محمدجواد فاضل لنکراني، يادگار آن مرجع عاليقدر گفت: در طول تاريخ اجتهاد بزرگاني ظهور يافته و آرايي را ابداع کرده‌اند و اين آرا توسط بزرگاني ديگر تحکيم شده است.
وي گفت: به عنوان مثال بعد از شيخ طوسي، مرحوم محقق و علامه سبک فقهي آن مرجع تقليد را تحکيم کرده‌اند.
عضو جامعه مدرسين حوزه علميه قم با اشاره به ويژگي‌هاي فقهي والد راحل خود افزود: بايستي کنکاشي در آرا و انديشه‌هاي آن مرجع تقليد صورت گيرد تا آثار ايشان حفظ شود.
وي تقريرنويسي را يکي از شيوه‌هاي حفظ آثار صاحبان انديشه خواند و تصريح كرد: متأسفانه تقريرنويسي در حوزه علميه رو به ضعف است و کسي مي‌تواند تقرير بنويسد که عمق انديشه‌هاي استاد را دريافته باشد.
حجت الاسلام والمسلمين فاضل لنکراني در ادامه گفت: والد راحل به بنده مي‌گفت که من سر درس چيزي نمي‌نوشتم؛ اما در آخر شب پس از تأمل، گفته‌هاي استاد را به رشته تحرير درمي‌‌آوردم.
وي تأکيد کرد: حوزه علميه بايستي به سوي تقريرنويسي برود؛ چون شکل‌گيري علمي حضرت آيت الله فاضل لنکراني از تقريرنويسي آغاز شده است.
حجت‌الاسلام و المسلمين فاضل لنکراني در بخش ديگري از سخنانش ابراز داشت: تقريرات بحث نماز حضرت آيت‌الله فاضل لنکراني(ره) از مرحوم حضرت آيت‌الله بروجردي(ره) به گونه‌اي بود که به تأييد کامل آن مرجع عاليقدر جهان اسلام رسيد.
استاد دروس خارج حوزه علميه گفت: قوي‌ترين درس خارج در سي، چهل سال اخير، مربوط به درس ايشان بود به گونه‌اي که گويا حضرت آيت‌الله بروجردي و حضرت امام خميني(ره) به تبيين و تدريس مسائل فقهي و اصولي مي‌پردازند.
عضو جامعه مدرسّين حوزه علميه قم انتقال ميراث فقهي بزرگان به عصر بعد را ضروري شمرد و گفت: هر زمان که اين ويژگي در حوزه علميه تضعيف شده است، حوزه به سمت اخباري‌گري رفته است.
وي در پايان اظهار اميدواري کرد که حوزه علميه با تشکيل گروه‌هاي علمي، ابداعات فقهي و اصولي آن مرجع تقليد را استخراج و دقيق‌تر بيان کند.
در ادامه آيت‌الله مقتدايي، مدير حوزه علميه قم، حضرت آيت‌الله فاضل لنکراني را يکي از استوانه‌هاي علمي قوي در قم برشمرد و گفت: سخنان و قلم ايشان سال‌هاي متمادي به حوزه علميه غنا بخشيد و از اين بُعد نوشته‌هاي با ارزش ايشان راهگشاي طلاب و فضلا و مجتهدين مي باشد.
نايب رييس جامعه مدرّسين حوزه علميه قم افزود: آن مرجع عاليقدر به استشهاد قرآن کريم، داراي حيات طيّبه بود و آثار و برکات ايشان به همه جهان اسلام رسيده است.
استاد دروس خارج حوزه علميه قم اظهار داشت: آن مرجع تقليد از زماني که دروس سطح را تدريس مي‌کردند تا زماني‌که غني‌ترين مباحث فقهي را مطرح مي‌کردند، سرتاسر نور و برکت براي حوزه‌هاي علميه بود.
وي با اشاره به گفته‌هاي حضرت آيت‌الله فاضل لنکراني(ره) درباره آراي حضرت امام خميني(ره) گفت: آن مرجع تقليد که ده سال شاگرد حضرت امام خميني(ره) بود، پس از بررسي و کنکاش در مباني و آراي علمي انديشمندان و بزرگان حوزه‌هاي علميه از گذشته تا کنون معتقد بود که آراي امام راحل داراي ويژگي منحصر به فردي است و در نوشته‌هاي خود نکاتي متقن و استدلال هاي قوي درباره تفوق آراي استاد خود را بيان مي‌کند.
وي در ادامه افزود: آن مرجع عاليقدر در مستند ولايت فقيه که مورد نقض و ابرام علما و مراجع تقليد بود، به راه و روش نويي دست يافتند که آن را به حضرت امام خميني(ره) نسبت مي‌دادند و مي‌گفتند: ولايت فقيه مانند ساير امور نيست که برخي بخواهند آن را مخدوش کنند و حضرت امام خميني(ره) توانستند به حکم عقل ولايت فقيه را اثبات کند.
آيت‌الله مقتدايي تصريح كرد: طبق نظر آن مرجع تقليد، جامع‌نگري اسلام در همه امور فردي و شؤون اجتماعي از طرفي و عدم محدوديت اسلام به يک برهه از زمان و با لحاظ اين نکته که اسلام تنها مبيّن احکام شرعي نيست؛ بلکه بايد آن احکام در اجتماع پياده شود، به روشني به اين نتيجه مي‌رسيم که همان طور که وظيفه پيامبر اسلام(ص) و ائمه اطهار(ع) پياده کردن دين بوده است، بر فقيه جامع الشرائط هم لازم است تا قوانين اسلام را اجرا کند.
مدير حوزه علميه قم گفت: نکات برجسته زيادي در مباحث فقهي، اصولي، تفسيري و کلامي ايشان وجود دارد که بايد استخراج و استفاده شود.
نايب رييس جامعه مدرسين حوزه علميه قم با اشاره به برخي از فتاواي جديد گفت: مرحوم حضرت آيت الله فاضل لنکراني با اشاره به اين گونه فتاوا از جمله تساوي حقوق زن و مرد و يا تصدي مقام قضا مي‌گويدكه تصدي مقام قضا يا تساوي در ديه که برخي از افراد مغرضانه يا از روي ناداني مطرح کرده‌اند، هيچ تأثيري در طي مراحل معنوي بانوان ندارد و نبايد فريب اين گونه آرا را خورد.
وي در ادامه خاطر نشان كرد: آن مرجع تقليد معتقد بود که برگزاري مجالس عزاداري حضرت فاطمه زهرا‌(س) بر خلاف وحدت نيست و نبايد فريب اين گونه شعارها را خورد. نبايد به بهانه اتحاد و وحدت اسلامي از ارزش‌ها و مباني مذهب تشيع عقب نشست.
آيت‌الله مقتدايي در پايان اظهار اميدواري کرد، يادگار آن مرجع عاليقدر، ياد و انديشه‌هاي علمي آن عالم رباني را زنده داشته باشد.
در ادامه حجت‌الاسلام والمسلمين سيد هاشم حسيني بوشهري، عضو شوراي عالي حوزه علميه قم، حضرت آيت الله فاضل لنكراني را مظهر تواضع، لسان صادق، فقيهي ژرف‌انديش با نگاهي وسيع‌، نوآور و زمان شناس خواند و افزود: ما در بين بزرگانمان کمتر کسي همچون آن مرجع عاليقدر سراغ داريم که در سن نوزده سالگي در درس خارج حضرت آيت‌الله بروجردي(ره) حاضر شود و با بياني شيوا و دقيق دروس ايشان را تقرير کند.
وي در بخش ديگري از سخنانش گفت: بنده سال‌ها در دروس خارج فقه و اصول ايشان حاضر بودم و ويژگي برجسته علمي آن مرجع فقيد اين بود که وقتي به روايت و کلمات معصومين(ع) مي‌رسيدند احساس مي‌کرديم در کنار يکي از اصحاب ائمه اطهار(ع) قرار داريم و با دقت و درايت به نقل روايات مي‌پرداختند.
مدير سابق حوزه علميه قم ابراز داشت: حضرت آيت‌الله فاضل لنکراني(ره) در فقه‌الحديث قهرمانانه وارد مي‌شد و با تتبّع و هوش ويژه‌اي به تبيين حديث مي‌پرداخت.
استاد دروس خارج حوزه علميه قم گفت: ارادت من به آن عالم ربّاني نه به دليل شاگردي ايشان بود؛ بلکه رابطه من با ايشان رابطه مريد و مراد بود و مي‌گويم که آن مرجع عاليقدر زود از ميان ما رفت.
وي تأكيد كرد: اين همايش بايستي با ابهت‌تر از اين برگزار شود گرچه زحمات و ابتکار دفتر تبليغات اسلامي در برگزاري اين نکوداشت بسيار ارزشمند است.
عضو شوراي عالي حوزه علميه قم در پايان گفت: پيشنهاد مي‌کنم که پس از شناسايي شاگردان آن مرجع عاليقدر، هر کدام از آنان بحثي از مباحث بديع حضرت آيت‌الله فاضل لنکراني را تحقيق و بررسي کنند.

منبع : رسا نیوز